,,სულიერი ექსპერიმენტი” ანუ ჭეშმარიტების ძიების გზა

     ,,ჭეშმარიტ სილამაზეს ხომ წრფელი გული ქმნის” – მისი სიტყვების არ იყოს, ავტობიოგრაფიული პროზის კითხვისას მთავარ ღირებულებას თუ სილამაზეს  გულწრფელობა ქმნის, მიუხედვად იმისა, რომ განდი  არ იყო კალმის დიდოსტატი, მისი თავმდაბლობა, გულღიაობა, უშუალობა წიგნს სასიამოვნოდ წასაკითხს ხდის.  ,,ვცდილობდი, ისე აღმეწერა ჭეშმარიტება, როგორსაც ვხედავდი და თქვენთვისაც მეჩვენებინა გზა, რომლითაც მისკენ მივდიოდი….” – კიდეც გამოუვიდა. ეს არის იმ ადამიანის ავტობიოგრაფია, რომლის ცხოვრებაც (,,სულიერი ექსპერიმენტი” – ასე უწოდებს თავის ცხოვრებას)  საკუთარ თავზე გამარჯვების, სამშობლოსთვის, სამართლიანობისთვის თავგანწირვის სანიმუშო მაგალითია, მისმა ცხოვრებამ დიდი კვალი დატოვა არამარტო ინდოეთის, არამედ ზოგადად, კაცობრიობის ისტორიაში. განდის ავტობიოგრაფია, ესაა ჩვენება იმისა, როგორ მიაღწია ერთ უბრალო  ჰინდუ-ქშატრიას ოჯახში დაბადებულმა ადამიანმა იმხელა წარმატებას, რომელმაც შეცვალა ხალხის ცნობიერება, ქვეყნის ცხოვრება…  უკვე მერამდენეჯერ დავრწმუნდი, გარემო და პირობები ადამიანის ჩამოყალიბებაზე გავლენას ახდენს, მაგრამ მცირეოდენ, ადამიანის შინაგანი ბუნება, ნიჭი, ეს ღვთის საჩუქარია და თუ ის უხვადაა,  ან თუ ამ ტალანტების გამრავლებისთვის  ადამიანი გამუდმებით, თავდაუზოგავად იღვწის, ეს ,,დიადი სულის” ფორმირების წინაპირობაა.  
მოჰანდას კარამჩანდ განდი ჰინდუ-ქშატრიას ოჯახში იყო დაბადებული, დედა საოცრად მორწმუნე იყო, თუმცა, მისი რელიგიური მრწამსი ,,აჰიმსა” /არეკვლა/ ჯაინიზმის უმთავრესი დოგმაა. მისი ფიქრები, ცხოვრებისეული მისწრაფებები და ქმედებები კი ქრისტიანობასთან ძალიან ახლოს იდგა. ქრისტიანობასთან პირველი შეხება ლონდონში სწავლის პერიოდში მოუწია, თუმცა, მისი თქმით, ამ  რელიგიაში ჭეშმარიტება ვერ ჰპოვა, მიუხედავად ამისა, ის აღფრთოვანებული იყო მაცხოვრის მცნებებით, ,,ქადაგებით მთასა ზედა”, მას მტერი წმინდა ქრისტიანული გაგებით ესმოდა, (,,მთავარია სიტყვაში ,,მტერი” ვუგულისმოთ არა ადამიანი, არამედ ის სიბოროტე, რასაც ეს ადამიანი სჩადის”), ის მთელი ცხოვრების მანძილზე იცავდა ქორწინების სიწმინდეს, ებრძოდა შინაგან მანკიერებებს, ვნებებს, იყო სიმდაბლისა და უბრალოების მაგალითი, ეძიებდა ჭეშმარიტებას…. სამწუხაროა, რომ მართლმადიდებლობასთან არასოდეს ჰქონია შეხება, იქნება მისი ცხოვრება სხვაგვარად წარმართულიყო…
         მისი შინაგანი ბუნება ჯერ კიდევ ბავშვობისას გამოიკვეთა.  მშობლებს აოცებდა თავისი სიბრძნით, სიკეთით… ერთი მაგალითი: ერთხელ პატარა მონიას (ბავშვობაში ასე ეძახდნენ)  უფროსი ძმა დიდ ვალში ჩავარდა, მაგრამ შიშით მამას ვერ უმხელდა. მონიას ძმისადმი სიბრალულით,  ოქროს პატარა ნამცეცი მოუპარავს, რათა ძმას ვალების გადახდაში დახმარებოდა, თუმცა ისიც კარგად ესმოდა, რომ ქურდობა უდიდესი ცოდვა იყო. მონანიების მიზნით თავისი დანაშაული ქაღალდზე დაუწერია, და „მონანიების ფურცელი“ მამისათვის მიუცია. მამამ, რომელსაც განსაკუთრებით უყვარდა უმცროსი შვილი, ნაწერს დახედა, შემდეგ ქაღალდი დაკუჭა და გადააგდო. პატარა მონია კი ოთახში შევიდა და დიდხანს ტიროდა.
ცალკე აღნიშვნის ღირსია მისი ბრძოლა ხორცთან, ვნებებთან, თითქმის მთელი ცხოვრება ხილითა და ბოსტნეულით იკვებებოდა. ,,მისი ასკეტიზმი”  შორსაა მართლმადიდებლური ასკეტიზმისგან, ეს უბრალოდ საკუთარი თავისთვის დაწესებული შეზღუდვები და აღთქმები იყო, მაგრამ უთუოდ დიდი სულიერი სიძლიერის მაჩვენებელია, ასე ხორციელი სიამოვნებების უარყოფით უნდოდა  საკუთარ თავში მანკიერი მხარე აღმოეფხვრა. დიახ, ცდილობდა, თავისებურად ცდილობდა…
ამბობენ, ,,პოლიტიკა ბინძურიაო”, ადვოკატობა რთული პროფესიააო, იმ დროს მითუმეტეს, როცა ინდოეთი მრავალი წლის მანძილზე ბრიტანეთის კოლონიას წარმოადგენდა, იყო დისკრიმინაცია კანის ფერის, წარმომავლობის, რელიგიის გამო… ვექილებს სახელი ქონდათ გატეხილი მექრთამეობის, სიხარბის, უსამარლო საქციელების და მანკიერებების გამო, თუმცა, მან, განდიმ, ამ ყველაფრის მიუხედავად შეძლო ყველასთვის დაემტკიცებინა, რომ სიმართლის მსახურებით, გულწრფელობით ყველაფრის მიღწევაა შესაძლებელი, სწორედ მისი გულწრფელობით არაერთხელ იხსნა კლიენტები, თუმცა, ერთხელ ლამის თაღლითობაშიც დასდეს ბრალი, მაგრამ ბოლოს ,,სამართალმა იზეიმა”.  
ძალიან ბევრი შემიძლია ვილაპარაკო ამ ადამიანზე, მაგრამ უფრო მეტს მისი გამონათქვამები იტყვის და წიგნი, რომელიც სულმოუთქმელად შემომეკითხა.

  • “ჭეშმარიტების აღმსარებელი მტვერზე მდაბალი უნდა იყოს. სამყარო ფეხქვეშ თელავს მტვერს, მაგრამ ჭეშმარიტების მაძიებელმა თავი იმდენად უნდა დაიმდაბლოს, რომ მტვერს შეეძლოს მისი ფეხქვეშ გათელვა. მხოლოდ მაშინ და არამც და არამც მანამდე, ის შეავლებს თვალს ჭეშმარიტების გაევლებას.”
  •   “გამუდმებით ვიტანჯები იმის გამო, რომ ასე შორს ვარ მისგან, ვინც დანამდვილებით ვიცი, ჩემს ყოველ ამოსუნთქვას განაგებს და ვისი პრიმშოც მე ვარ. მე ვუწყი, რომ ჩემში ჩაბუდებული ავი ვნებები არ მაძლევს მასთან მიახლოების საშუალებას და მაინც ვერ ვახერხებ მათგან თავის დახსნას”;
  • ,,სწავლება უპოვარების შესახებ იმას ნიშნავს, რომ ვისაც სულის ცხონება სწადია, მეურვესავით უნდა იქცეოდეს, რომელიც მართალია უდიდეს ქონებას განაგებს, მაგრამ პირად საკუთრებად მისი მცირეოდენი ნაწილიც კი არ მიაჩნია”;
  • ,,ვისწავლე კანონის სწორად გამოყენება. ვისწავლე, რომ ადამიანის საუკეთესო მხარე უნდა მეპოვნა და მათ გულებში შემეღწია, გავაცნობიერე, რომ ვექილის ჭეშმარიტი ფუნქცია დაპირისპირებული მხარეების მორიგებაა”
  • ,,თუ ადამიანი სუფთა გულით მოქმედებს, ყოველთვის იპოვის დამხმარეებს და საშუალებებსაც უბედურებასთან გასამკლავებლად”;
  • ,,ადამიანი იმიტომაა ადამიანი, რომ თავის შეკავების უნარი შესწევს და იმდენად რჩება ადამიანად, რამდენადაც ახერხებს ამას”;
  • ,,მოსწავლისთვის ჭეშმარიტი სახელმძღვანელო მისი მასწავლებელია”;
  • ,,სავსებით შესაძლებელია იურიდიული საქმიანობა ისე, რომ ჭეშმარიტებას არ ავნო”;
  • ,,პროფესიული საქმიანობისას არასოდეს ვუმალავდი კლიენტებს  და კოლეგებს ჩემს უმეცრებას”;
  • ,,როცა ძალა სიმართლისათვის ბრძოლას ეხება ხალხია ძალა და არა მთავრობა”;
  • ,,პიროვნების ღირსება მდგომარეობს სიყვარულის უნარში, მიუხედავად იმისა, არის, თუ არა შენი მეგობარი ის, ვინც გიყვარს.”
  • ,,მე არ ვარ გაჩენილი აკადემიური მეცადინეობისთვის. ჩემი სამყარო – მოქმედებაა. ქვეყანას საქმე სჭირდება და არა სიტყვები. ნააზრევის ქმედება გაცილებით მეტს გამოხატავს, ვიდრე მათი სიტყვით გადმოცემა.”

პ.ს. უფრო მეტი ინფორმაციისთვის იხილეთ  ცნობილი ქართველი ინდოლოგის  ნიკოლოზ კენჭოშვილის  ძალიან კარგი ნაშრომი ,,მაჰათმა განდი – დიდი სული”.

 

დე….

დე… დედიკუნა….იცი ერთი სული მაქვს როდის დაგინახავ, ასე მგონია ყველაზე ლამაზი,  ყველაზე საყვარელი შენ ხარ…

მინდა მოგეფერო, თვალებში გიცქირო, გაგიღიმო და შენი თბილი ღიმილი, სიყვარულით სავსე თვალები დავინახო….

დე, იცი, არ მინდა აქედან წასვლა, მე ხომ შენში ვარ, შენი ნაწილი ვარ, შენით ვარსებობ, შენით ვსუნთქავ, ერთი მთლიანი ვართ…აქ თბილა, სიმშვიდეა, ვიცი, ბევრჯერ დამიძინია, მაგრამ  არ დაგიტოვებივარ, შენ რომ გძინავს, მაშინ მე გდარაჯობ დე… შენს გულისცემას ვუსმენ და ვცდილობ არ ვიმოძრაო, რომ შენ არ გაგაღვიძო…

დე, მაპატიე, ზოგჯერ გაღვიძებ ხოლმე, მეშინია და იმიტომ, ხანდხან ვერ გგრძნობ და მგონია დამტოვე, ამიტომ გაღვიძებ…

დე, ხანდახან ვიცი ტკივილს გაყენებ, ამ დროს მეც მტკივა დე… მტკივა და ვერ ვითმენ, სუსტი ვარ, პატარა ვარ დე… როცა გავიზრდები უფრო ძლიერი ვიქნები და მოვითმენ დე…

იცი, მამიკოსაც ვგრძნობ, როცა მელაპარაკება,  გვეფერება, ისიც ჩვენთანაა… დაბადება იმიტომაც მინდა, რომ მამიკო დავინახო, უფრო მეტად ვიგრძნო და შევიყვარო…

სამნი ვიქნებით დე….  ერთად ვიქნებით დე…. მინდა სიხარული მოგანიჭოთ…. მიყვარხართ  დე…..

ბოლო ტკივილებსაც გაუძელი და დამინახავ, გამიღიმებ…..

ხელში ამიყვან მალე  დე…

……..

 

,,საქართველოსთვის ბრძოლა თითოეული ქართველის სულიერი  ბრძოლის  ხაზზე  გადის!” (ილია II) 

 

 

 

რაც მინდოდა გამეგონა…

* * *

– თამარ, შენი შვილიც წავიდა?

– რა თქმა უნდა.. ორივე შვილი გავუშვი… ღმერთია მოწყალე…

– კიდევ კარგი ჩემსას არ გამოუთქვამს სურვილი, თორემ ვერ გავუშვებდი, ნათესავთანაა  სოფელში, იმედია იქ არ გამოიძახებენ… გოგო, შენი ნიკა როგორ წავიდა, ჯერ ხომ თვრამეტისაც არაა!

– მამამისი ადრე წავიდა, უფროსი რომ ემზადებოდა წასასვლელად,  პატარაც აედევნა, მერე რა, რომ რამდენიმე თვე მიკლია  სრულწლოვანებასო, ახლა არავინ არჩევს ვინ რა ასაკისაა, მთავარია ქვეყანა დავიცვათო, საქართველო თითოეულმა ქართველმა უნდა დაიცვასო… გულში ჩამიკრა წასვლისას, ტკბილად ჩამეხუტა  და მითხრა დე, მინდა საქართველოს ვუერთგულოო…. იცი, როგორ ვამაყობ ჩემი ნიკათი? ჯერ სულ პატარაა,  მაგრამ მზადაა თავგანწირვისთვის… – თქვა თამარმა და აცრემლდა.

– რა საშინელებაა, ღმერთით ცოცხალი დაგიბრუნდება! ვინ თქვა ჯერ მაგის ომი! დამშვიდდი….

– იცი, მეშინია რომ შეიძლება საშინელება მოხდეს, ოჯახის ყველა წევრი იქაა… შეიძლება შემაძრწუნებელ სინამდვილესთნ მომიწიოს შეჯახება, მაგრამ მიხარია… ისინი ხომ ქვეყნის ვალს იხდიან.. და თუ მათი სისხლი დაიღვრება, ის წინაპართა სისხლით გაპოხიერებული მიწისთვის დაიღვრება!

* * *

– ომში მივყავართ, ძმურად, გთხოვ, ნუ წამოხვალ, მაინც გასული ხარ ნაწილიდან, გაერიდე სიტუაციას“, – ძმაკაცის ამ სიტყვებმა წყობიდან გამოიყვანა.

–  მაგ კაცად მიცნობ, რომ არ წამოვიდეო?

მაშინვე მივარდა დედასთან, გულში ჩაეკრა, მერე  ღვთისმშობლის ხატი მისცა და უთხრა –  ილოცე, ღვთისმშობელს ევედრე საქართველო დაიფაროს და გადაარჩინოს, მაშინ მე რა  მომკლავს, რომც მოვკვდე, ვიცოცხლებო…

მისი სიცოცხლე სამშობლოს შეეწირა……..

* * *

დედას რომ ხედავდა ტკივილისგან გათანგულს, სუნთქვა ეკვროდა…… მას მკერდი მოკვეთეს.. გამაყუჩებელი კი გაუკეთა ექთანმა, მაგრამ კარგა ხანი გავიდა, მისთვის კი ახლა ვის ეცალა, საავადმყოფო  დაჭრილებით იყო გავსილი.. ითმინა და ვეღარ მოითმინა, დედას ჩაეკონა, ილოცე დედიო, უთხრა და გავარდა.

დედას ვერაფრით დაუამა ჭრილობა, აი, სამშობლო კი თავისი მკერდით დაიცვა…

* * *

მოსწავლეებისს ნაწერებმა ნინო მასწავლებელი ჩააფიქრა, ეტკინა…

– ომი სასტიკია, ქვეყნისა და ოჯახების გამანადგურებელია,  მე მამა წამართვა, სამშობლოს კი შვილები… 😦

– სამშობლოს სიყვარული რას ნიშნავს? ალბათ იმას, რომ მოვუარო ქვეყანას…

– ხშირად როცა საქართველოს ისტორიის ცოცხალ ძეგლებს ვხედავ, ისეთ ბუმბერაზ ღირსშესანიშნაობებს, როგორიცაა სვეტიცხოველი, ჯვარი, გერგეტი, ანანური, გელათი, ან როცა სოფელ-სოფელ მოგზაურობისას თვალწინ ჩემი ქვეყნის ულამაზესი პანორამა იშლება გული მეკუმშება, სუნთქვა მეკვრის და უნებლიეთ მეტირება, მინდება ხელები დიიდად გავშალო და ჩავეხუტო, იარები დავუამო,დავიცვა….

– სამშობლო ეს ხომ დიდი სიყვარულია, სიყვარული, რომელიც დაბადებითგანვე დაყვება ადამიანს, უბრალოდ, ზოგჯერ გულგრილობის თუ მოუვლელობის გამო ნადგურდება.. 😦 გამიგია, სიყვარულს მოვლა უნდაო, ჰოდა, სამშობლოს სიყვარულსაც მოვუაროთ უნდა….

* * *

კიდევ ვაპირებდი  რამე დამეწერა, მაგრამ ხაშურის მე-7  საჯარო  სკოლის  მე-11  კლასის  მოსწავლე თორნიკე  სამხარაძე ყველაფერს ამბობს:

“დაიზრდებიან …მტრის  ჯინაზე …დაიზრდებიან …”

-ბიჭია, ბიჭი ! – შესძახა  მახარობელმა.  ქართულ  სოფელში, მტრის  გულუს  გასახეთქად  თოფმა  იჭექა. გვარის  გამგრძელებელი, ქვეყნის  დამცველი, კიდევ  ერთი  ქართველი  ვაჟკაცი  დაიბადა! გიორგი – ბოროტი  ძალის  დამმარცხებელი !

-ბიჭია ? – იკითხა  გაოგნებულმა  ქალმა. ცრემლი  ჩამოუგორდა. სად  წაიყვანის  პატარა ?! ირგვლივ  რუსული  ყინვა  დათარეშობს, ვინ  დაიფარავს  მას  განსაცდელისგან? საშა  დაარქვა. ისე, უბრალოდ . . .

დრო  გადიოდა. ბიჭები  იზრდებოდნენ. ერთი – ქართული  ტრადიციის  მიხედვით, სამართლიანი, თავისუფლებისა  და  ქვეყნის  მოყვარე, კეთილი , ლაღი, მეორე – რუსული  კლიმატივით  ცივი, გულჩათხრობილი. გიორგის  ქართველობა  ეამაყებოდა. ღვთისა  და  ერის  წინაშე  ვალის  აღსასრულებლადაც  უყოყმანოდ  წავიდა, ომია  და  დედის  კალთას  ვერ  ამოვეფარებიო.

საშაც  წავიდა  ომში. სხვის  ომში. უსამართლო  ომში. გაბოროტებული, სიძულვილით  სავსე  გულით. სულერთი  იყო  მისთვის.

ცეცხლის  წვიმაში  წინაპართა  ხმები  ჩაესმოდა  გიორგის. გააფთრებული  ებრძოდა  მტერს. უკან  დედა  და  დედასამშობლო  იყო. არც  ერთს  არ  ეღალატებოდა ! ქართული  ტაძრები  იყო  და  მტერს  ვერ  წააბილწვინებდა. დაეცა. გმირულად . . . საამაყოდ . . .

საშაც  იბრძოდა. უდანაშაულო  ხალხს  ხოცავდა. ღმერთი  არ  ახსოვდა. ახსოვდა  მეთაური. მისი  ბოროტი  თვალები  და  არყის  სუნი. ეშინოდა  და  იბრძოდა. ომში  პირველად  ნახა  სახლი. სახლი  კი  არა , ოჯახი. მას  ის  არ  ჰქონია. ოჯახურმა  სითბომ  კიდევ  უფრო  გააბოროტა. ჯიბეში  იტენიდა  რისი  წაღებაც  კი  შეეძლო. შეშურდა  ბავშვის, რომელსაც  ამ  სახლში  ბედნიერი  ბავშვობა  ჰქონდა, მას  ის  არ  ჰქონია. ჰოდა, სათამაშოც  მოპარა.

აი, თურმე  რატომაა უსულგულო  რუსი  ჯარისკაცი !

ბაშვობა  არ  ჰქონია, სათამაშო  არ  ჰქონია, ოჯახი  არ  ჰყოლია ! სამშობლო ? ალბათ, არც  სამშობლო! დამარცხდა ! სამარცხვინოდ  დამარცხდა. ბევრნი  იყვნენ. მართლები არ  იყვნენ  და  დამარცხდნენ.

გიორგი  გმირულად  დაეცა. სხვისი  სიცოცხლე  იხსნა, თვითონ  კი  დაიღუპა. მის  საფლავზე  მისი  მოსახელე, პატარა  ვაჟკაცი, პატარა  გიორგი  დაბობღავს  ახლა  და  ბუტბუტებს : “მე  პატარა  ქართველი  ვარ ! “

ომი იყო, უსამართლო  ომი ! ომმა  მებრძოლი  სული  გააღვიძა  ქართველში. არ  გადაშენდება  მტრის  ჯინაზე ! “კიდევაც  დაიზრდებიან  ალგეთს  ლეკვები  მგლისანი ! ”

* * *

,,- მაპატიე ჩემო ძმაო ან დაო, იცი როგორ მიყვარს ჩემი ქვეყანა, მაგრად! დედას ვფიცავარ, მამას ვფიცავარ….და ყველას ვფიცავარ და…. სულ ვფიქრობ რა უშველის ჩემს ქვეყანას?! როდის დაადგება საშველი და ასე შემდეგ.  ვფიქრობ, რუსებთან ერთობა უშველის მეთქი, ამერიკასთნ ერთობა უშველის მეთქი, ევროპასთან კავშირი უშველის, აზერბაიჯანთან კავშირი ერთობას უშველის თქო და ასე შემდეგ….  ,,ეტა ვსიო ბოლშოი ვსდორ! ვეღარ დავამთავრე, უნდა წავიდე…  უწმინდესის ფორმულა – ,,საქართველოსთვის ბრძოლა თითოეული ქართველის სულიერი ბრძოლის ხაზზე გადის!”  წავედი, მთვრალი ვარ!” – 28 ივლისს  facebook – ზე ზუსტად ეს შეტყობინება მომივიდა, მე მოგვიანებით ვნახე და ასევე მოგვიანებით, ავტორს მიეწერა ,,მაპატიე, სხვაგან ვაგზავნიდიო”…

იცით.. ასე მგონია ეს შეტყობინება შემთხვევით არ მოსულა ჩემთან… მან ის თქვა ხმამაღლა, რაც მინდოდა გამეგონა, რაც ბევრს უნდა გაეგონა!

მაპატიე ჩემო  მეგობარო, მაგრამ იმხელა ემოციაა შენს სიტყვებში, ვეღარ დავიტიე და გამოვაქვეყნე..

მართლაც, რა საოცარია უწმიდესის სიტყვები: ,,საქართველოსთვის ბრძოლა თითოეული ქართველის სულიერი ბრძოლის ხაზზე გადის!”

,,Lunaria ” – ყველაზე პატიოსანი და ,,მდიდარი” მცენარე

       ვინც ამბობს, რომ ხე არ ისხამს ფულს, მართალია, მაგრამ  პატარა, ბუჩქოვანი,  დეკორატიული  მცენარე  ნამდვილად იხუნძლება ვერცხლის მონეტებით.

       მისი ორი სახეა ერთწლიანი   და ორწლიანი, მაგრამ სინამდვილეში ორწლიანებს   უფრო მიეკუთვნება.

         თავისი არსებობის პირველ წელს მხოლოდ ფოთლებით იმოსება, მხოლოდ მომდევნო წლის მიწურულს აყვავილდება და ბოლოს დგება მისი ,,ნაყოფიერების ხანა”, როცა ულამაზესი,  ვერცხლისფერი მონეტებით დაიხუნძლება. ჯერ ღეროდან მწვანე ფოთლებივით გამონაზარდი ამოდის, შემდეგ ეს ფირფიტები ხმება და გაყავისფერდება, მერე ყავისფერი გარსი ძვრება და რჩება ულამაზესი, სავსე მთვარისებური, გამჭვირვალე ვერცხლისფერი ,,მონეტა” .

მისი ყვავილებიც ულამაზესია,ძირითადად ვარდისფერია, მაგრამ არის თეთრი და მეწამული შეფერილობისაც.  მდოგვისებრთა ოჯახისაა და იზრდება ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში, სამხრეთ-დასავლეთ, აღმოსავლეთ  აზიაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში.

ეს საკმაოდ უცნაური და ლამაზი  მცენარე ბევრნაირი სახელით იწონებს თავს. მისი ლათინური სახელია ,,Lunaria”,  ევროპაში ,,moonwort” -საც უწოდებენ, ალბათ იმიტომ რომ ფორმით და შეფერილობით სავსე მთვარეს ჰგავს. სამხრეთ–აღმოსავლეთ აზიაში და ამერიკაში მას ,,ფულის მცენარეს”, ,,ჩინურ მონეტას”, ,,ვერცხლის დოლარს” უწოდებენ.  XVI საუკუნიდან  ევროპელები პატიოსან მცენარეს  უწოდებენ, ყვავილის სიფაქიზისა და გამჭვირვალობის გამო .. ალბათ ამის გამო ჩვენთან  ,,ქრისტეს ცრემლებს” უწოდებენ.


ეს  უფაქიზესი, იდუმალი და საოცრად ლამაზი მცენარე პირველად ანანურის ტაძარში ვნახე. ,,გულღია”, ,,პატიოსანი”  ყვავილების თაიგული ტაძრის გასაოცარ კანკელს  უფრო ამშვენებდა და  ტაძარში გამეფებულ სიმშვიდეს საოცრად ერწყმოდა…

იმ მრავალნაირ სახელთაგან ჩემი აზრით ყველაზე მეტად პატიოსანი მცენარის სახელი შეშვენის, ის ხომ სიწმინდესთან, სისადავესთან, სინატიფესთან ასოცირდება.

ნამდვილი ვერცხლის დოლარებით   მართალია ვერ  იხუნძლება, მაგრამ თავისი მშვენიერებით მაინც აჯადოებს მნახველს.

პ.ს. ჩემი ოცნებების სიას ამ მცენარის თაიგულიც შეემატა…  🙂